Thư giãn cùng tiếng Nhật
2019-09-27 | 337 lượt xem

Sông có khúc, người có lúc

Đọc sơ qua câu tục ngữ “sông có khúc, người có lúc” chúng ta có thể hiểu nghĩa đen như sau: sông thì có muôn hình vạn trạng, có khúc sông to, có khúc sông nhỏ; lại có khúc sông nông, khúc sông sâu; có khúc sông gập ghềnh đầy sỏi đá, có khúc sông phẳng lặng nhiều phù sa,... Con người chúng ta cũng vậy, có lúc hứng khởi, lúc lo âu; có khi may mắn mỉm cười, khi lại gặp toàn điều xui rủi,...Cuộc sống là vậy muôn hình vạn trạng và không ngừng thay đổi, chúng ta lại chẳng thể tiên đoán được tương lai

Sông có khúc, người có lúc

Vì thế, chẳng ai biết được điều gì đang chờ đợi chúng ta trước mắt. Ông bà ta mượn hai hình ảnh là sông và người mong muốn gửi gắm tới chúng ta rằng hãy làm quen và sẵn sàng tâm thế đối mặt với những điều bất ngờ trong cuộc sống. Bên cạnh đó, câu tục ngữ “Sông có khúc, người có lúc” cũng là nhắc nhở chúng ta rằng chẳng có ai may mắn mãi, cũng chẳng có ai bất hạnh mãi. Khi chúng ta đang ở trên đỉnh vinh quang thì hãy tận hưởng nhưng cũng không vì thế mà ngủ quên trên chiến thắng. Còn khi chúng ta đang trong một tình huống khó khăn nào đó đừng nản chí mà hãy không ngừng nỗ lực để tiến đến một tương lai tốt đẹp hơn.

Trong tiếng Anh cũng có một câu mang ý nghĩa tương tự:

Life has its ups and downs (tạm dịch:cuộc đời có lúc lên, lúc xuống)

Thay vì dùng hình ảnh con sông và con người, người Nhật lại sử dụng hình ảnh ngọn núi và thung lũng để nói về sự biến đổi của cuộc sống với câu「人生山あり谷あり」

Cách đọc: Jinsei yamaaritaniari

Tạm dịch: Cuộc đời có núi, có thung lũng

Từ vựng:

人生 (jinsei): đời người, cuộc sống, cuộc đời

山(yama): núi

谷(tani): thung lũng, khe

Câu tục ngữ trên bao gồm hai hàm nghĩa:

  1. Cuộc đời có những lúc thuận lợi nhưng cũng có những lúc khó khăn
  2. Cuộc đời là một chuỗi những vấn đề liên tiếp nhau

Đoạn hội thoại mẫu:

Để hiểu rõ hơn về cách dùng câu tục ngữ này chúng ta cùng xem bài hội thoại mẫu sau:

A: どうしたの?テストどうだった?

Dō shita no? Tesuto dōdatta?

Sao thế? Thi sao rồi?

B: また不合格だったよ。

Mata fugōkakudatta yo.

Lại trượt rồi cậu ơi

A:そうか。残念、せっかく勉強したのに。。。

Sō ka. Zannen, sekkaku benkyō shitanoni...

Tiếc thế, mình thấy cậu học chăm thế cơ mà...

B: もう2回目だよ。どうしよう。辞めた方がいいかな。。。

Mō 2-kai-meda yo. Dō shiyō. Yameta kata ga ī ka na...

Lân này là lần thứ 2 rồi đó. Làm sao đây. Hay là từ bỏ nhỉ...

A:いや、諦めちゃだめだよ。「人生山あり谷あり」って言うよね。辛いことがあればいいこともあるよ。何回も挑戦すれば必ずできるよ。

Iya, akiramecha dameda yo. Jinsei yamaaritaniari tte iu yo ne. Tsurai koto ga areba ī koto mo aru yo. Nankai mo chōsen sureba kanarazu dekiru yo.

Không, đừng bỏ cuộc. Có câu “Sông có khúc, người có lúc” mà. Đôi khi khó khăn một chút cũng là điều tốt. Nếu cậu nỗ lực nhiều lần thì nhất định sẽ làm được thôi.

 

BÀI VIẾT MỚI

隣の花は赤い (tonari no hana wa akai)
Tạm dịch: Bông hoa kế bên thì đỏ
Màu đỏ tượng trưng cho một bông hoa đẹp, hiểu một cách đơn giản thì câu trên muốn nói bông hoa bên cạnh lúc nào cũng tươi thắm, xinh đẹp hơn bông hoa của mình. Ở Việt Nam ta có câu “đứng núi này trông núi nọ” cũng mang ý nghĩa tương tự. Còn trong tiếng Anh thì có câu “ The grass is always greener on the other side of the fence” (Cỏ luôn xanh hơn ở phía bên kia của hàng rào). Câu thành ngữ này mang hàm ý phê phán những người không hài lòng với những gì mình đang có, luôn đi so sánh với những người xung quanh  và mơ tưởng những thứ không thuộc về mình.

Tình cờ khi đang xem drama “今日から俺は”  tên tiếng Việt là “Cặp bài trùng” thì tôi bắt gặp một tình huống khá thú vị như sau:

Đọc sơ qua câu tục ngữ “sông có khúc, người có lúc” chúng ta có thể hiểu nghĩa đen như sau: sông thì có muôn hình vạn trạng, có khúc sông to, có khúc sông nhỏ; lại có khúc sông nông, khúc sông sâu; có khúc sông gập ghềnh đầy sỏi đá, có khúc sông phẳng lặng nhiều phù sa,... Con người chúng ta cũng vậy, có lúc hứng khởi, lúc lo âu; có khi may mắn mỉm cười, khi lại gặp toàn điều xui rủi,...Cuộc sống là vậy muôn hình vạn trạng và không ngừng thay đổi, chúng ta lại chẳng thể tiên đoán được tương lai

Lấy một quan hệ nhân quả hiển nhiên rằng khói sẽ không tự xuất hiện nếu như ta không đốt lửa. Câu thành ngữ muốn chỉ ra rằng bất cứ việc gì ở trên đời đều xuất phát từ một nguyên nhân nào đó. Không có chuyện tự dưng mà thế này hay tự dưng mà thế nọ. Có gieo một hành động gì đó mới nhận lại được một đáp trả tương tự.